Uroa

Ikkje stemninga, humøret, tilstanden, men staden Uroa. På austkysten av Unguja (sørøya) ligg Uroa. So langt er Uroa den kanskje Rolegaste plassen eg har vore på Zanzibar. Eller nabolandsbyen Chwaka, der likte eg meg utruleg godt. God stemning, lune folk. Det er visst fordi folka der kjem frå litt over alt på Zanzibar, ulike impulsar og vaner.

Førre helg tok me ei utflukt til Uroa altso. Der drakk eg den til no verste alkoholen eg har drukke; lokalt laga papayabrennevin. Smaken var grusom, men hovudet vart lett – som ein stad mellom raudvin og tequila. Eg må nemne at baren hadde 3 trebenker mellom to palmebladhytter, og etter litt forhandling, ei oljelampe i taket. Musikken var ein radio langt i det fjerne og eit sagbruk like ved. Himmelen som vanleg fylt av stjerner.

Neste dag gjorde me ei episk reise (heiter det det?). Nokon hadde høyrt gjete ei grotte eller hole inni skogen, der det skulle finnast ville griser. På ei øy med over 90% muslimar, og ein Islam dessutan i samspel med ein del lokal åndetru, er griser ikkje berre spesielt, men også farleg og djevelsk. Folk går helst ikkje dit, og om dei går dit er det fordi dei har mørke ærend.

So då gjekk me altso, eit følje på 6 folk og ein flokk hundar. Langt inni skogen, 1-2 timar kvar veg. Me skulle hatt med oss ein vaksen landsbymann, sidan grotta er spesiell på denne måten, men det fekk halde med ein gut som visste vegen. Heitt var det, men me fann ein brønn med friskt vatn. Me snubla også over ei stor slette med cherrytomater, varme av sola, mmm.. Plukka papaya, skrelte og åt på vegen. So kom me då til denne hola. Det var vel meir eit krater, kanskje 100 m i diameter, og kanskje 20 m ned til botnen. På overflata, der me stod, var alt tørt, berre sand og tørr jord, stive busker. Men der nede var alt frodig, alle slags høge tre med store grøne blad, lianer. Og ein heimelaga stige ned. Men utan tau og sele likar eg helst å vere forsiktig, og ikkje stole på allslags stegar eg ikkje har laga sjølv (kanskje endå mindre dei..), so eg heldt meg oppå kanten. Det var ein som klatra ned, han kom seg so vidt oppatt, eine trinet losna på vegen opp.

Griser såg me ingenting til, dei kjem visst berre ut av ei hole dei har der nede når det regnar.

Me vandra attende, venta litt over ein time før daladalaen, lokale bussen, kom. Det er utan tvil den raskaste bilturen på øya so langt. Etter ei stund slutta sjåføren å stoppe for å sleppe av folk, han bremsa berre ned, so folk fekk hoppe av i fart. Og eit godt stykke av vegen var det jordveg full av holer. I ein ”buss” med trebenker under lågt tak dunka me oppi taket stadig vekk. Eg sat og nynna ”hompetitten, hompetatten” for meg sjølv, og var eigentleg nøgd med att det gjekk so hinsides fort, for eg var seint ute til avtale med

Lustringane! Takk for møtet og for pakke heimanfrå, og Lerum saft! Håpar det var fine dagar i Kendwa.

Comments (2) »

Ei veke går fort

Eg tykkjer tida flyg! Det er visst over ein månad sidan eg kom hit. Då er det liksom «berre» 6 mnd igjen. Det er på den eine sida ganske mykje, men om alle månader skal gå like fort som denne, er eg redd det er nesten ingenting.

So sidan sist, kva har eg gjort? Ganske mykje faktisk.

-eit innbringande møte i landbruksdept. Haldninga derifrå kan vere sjeldan både her og heime: «kva kan me gjere for deg, og korleis, og når?». Fantastisk. Og sjefen der hadde tru på prosjektet mitt, eg vart reint motivert av å høyre på han.

-flytta. Frå gjestehus til privat. Billigare, og no har eg også kjøken, det er deileg. Det er også kjekt å bu med ein frå New Zealand, ei frå Australia, ein frå Libya, og dessutan ein lokal familie på..eg veit ikkje kor mange. Eg klarer aldri telje ungane.

-helgetur til Kendwa, fullmånefest, soling og bading.

-litteratursøk på Ziori sitt bibliotek i byen. Det er derfor eg held meg i byen no i starten, for å gå i bibliotek og arkiv, samle litteratur til oppgåva.

-brukt ein heil dag!! på å skrive ein søknad. Det tek tid å skrive, skrive ut (særleg når eg skriv i word07 og alle printersjapper berre har word03), kopiere og styre. Og til sist, sende i post, før fristen:)

I morgon reiser me til Uroa på liten helgetur. Eg har også fått nyss om noko greier som skjer oppi Kendwa. Noko land er seld eller gitt til investorar som vil bygge ut turistanlegg. Men landet er allereie jordbruksland, har vore det i mange år, visst. Problemet er (antakeleg) at bøndene som har drive jorda, og folka som eig det (og no har selt det), ikkje er same folka. Dermed står bøndene plutseleg utan jord, for dei eigde den aldri, dei har berre drive den. Og no er bøndene sinte, dei prøver å henvende seg til Office for Legal Issues (eller noko i den dur), og det har vore innslag på BBC til og med. I alle fall, kanskje eg må ta meg ein tur attende til Kendwa snarast.

Eigedomsrett på Zanzibar er eit kapittel for seg, eg lurer på om eg nokonsinne skal bli klok på det.

Comments (5) »

Hoppetauet

Historia om hoppetauet må også forteljast. Eg kjøpte eit hoppetau på Tesco i sommarferien, eit blått, halvbra hoppetau. Det er genialt å ha med seg på reise, som eit vandrande treningsstudio. Her på Zanzibar er det ikkje særleg mange hokjønn som trenar, det heng saman med mykje. Men sidan me har ein fin takterrasse på gjestehuset der eg bur, hoppar eg tau der. Sidan det strengt teke er inne, ikkje offentleg-ute, dristar eg meg til å utfordre lokal kleskode og trene i singlet der av og til, i heten. Det er ikkje mange som kan sjå meg der, trur eg.

So det er altso to pussige/dårlege ting eg gjer på ein gong: trenar og kler meg i kun singlet (men det er i min ”heim”, so det er truleg greitt).

Men naboane lurer bak gardinene også her i Stone Town. Dei har tydelegvis sett meg hoppe tau. For i går, då eg gjekk ut på gata, var naboungane i full gang med – å hoppe tau! Dei hadde funne nokre gamle leidningar og gummislangar og styr, og prøvde etter beste evne å hoppe, med hyl og skrål. Nei, dei har aldri hoppa tau før. Ungane her leikar ikkje slik ungar i Noreg leikar. Dei har stort sett ingen leiker, og det vert ikkje sett på som noko foreldreansvar å aktivisere og stimulere (slik eg forstår det so langt).  Med andre ord, ungane kunne ikkje hoppe tau. Men det kan eg: framlengs og baklengs og med kryssa armar begge veger. Sjå på kvite jenta, ho kan hoppe tau!

Historia om hoppetauet er ei slags lita gladhistorie om positive ringverknader eg ikkje hadde venta. Om noko, hadde eg venta å få kommentarar, ”du kan jo ikkje halde på slik, jente som hoppar og trenar! I singlet!”. Men no er eg glad eg hoppa tau. Slutten på historia er likevel litt trist, tauet rauk i går (men eg skal nok fikse det).

Comments (5) »

Blåtonar

Breen spelar i blå tonar, vakkert er det. Men den har ikkje monopol på blåfargar. Den som står opp før kl 7 ein fredfull juledagsmorgon på austkysten her, får sjå ut i det uendelege blå. Eller grå. Eller kvite. Eller kva.

082

 

083

084

Leave a comment »

Nyttår og geita

Leo ni Ijuuma, tarehe pili, mweki wa kwanza, mwaka elfu mbili na tisa. Med andre ord, det er den andre januar 2009. Gratulere til bror Nils Joar! 32 år i dag, reknar eg meg fram til.

Velkomne til 2009. Eit år går so fort, før me veit ordet av det er det 2010 me skal feire inngongen til, inshallah. ”May you live every day for the rest of your life”, las eg ein stad, ein gong. Det får stå som mitt ynskje og oppfordring for det kommande år – og vidare.

Slik vart nyttår feira her:

006

 012

zk1

zk3

Båt ut til ein sandbanke midt i havet. Ein himmel full av stjerner, eit hav fullt av moreld. Nedteljing midt mellom land og sandbanken..3..2..1..2009! Vasse inn til banken. Skeptisk til båltenninga? Tydelegvis vart det bål. (Dei siste to bileta er det ikkje eg som har teke, takk til fotografen).

Nett no er det to distinkte lydar utanfrå. Den eine lyden er (diverre) sjeldan i Jostedalen, den andre førekjem der ikkje i det heile (som eg har fått med meg, i alle fall). Ei geit brøler og brøler, meir enn ho mekrar. Eg trudde lenge det var ”galedama” i nabohuset, men no har eg skjøna at det er ei geit, og noko må då feile den. Det er altso den eine lyden. Den andre lyden, som ser ut til å provosere fyrste lydkjelda, er bøneropa frå minaretane, nett no. Her i byen høyrer ein rop frå fleire minaretar på ei tid. Men om ikkje geita brøla frå før, brøler den i alle fall no, med plutseleg konkurranse. Ein uvanleg ljom er det, geita og bøneropa.

Comments (4) »

Jul og bryllaup

God jul!

det har jammen rukke å bli nyttårsafta, eg fekk nesten ikkje eingong med meg jula. Eg håpar alle har ete mykje god mat, kaker, vore på fest eller julebord eller anna gøy, og fått noko de tykte var fint.

Jul på Zanzibar og jul i Jostedal er to ganske ulike hendingar. Men merkeleg nok, julestemning kan det bli begge stader. Me var nokre nordmenn og to danskar her som reiste til Bwejuu på austkysten og feira jula på Robinson’s, koseleg liten bambushytteplass. Me hadde både gitar og gitaristar, og song alle julesongar me kunne.

073

0781

Robinson’s var driven av eit sveitsisk-zanzibari ektepar. Mannen spurde meg etter ei stund om eg var «mix» (eit vanleg uttrykk på zanzibar, her mange har «mixa» opphav; oman, yemen, afro-shiraz, india, etc). So der vart eg altso avslørt: halvt jostedøl, halvt skjolding. Mix. Han nemnde noko om asia, men eg skjøna jo det var skjolding han meinte.

Me var i Bwejuu i vel 2 dagar, so attende til byen. I løpet av tre romjulsdagar i byen har eg vore med på bryllaupsfeiring… – 3 – dagar. Det eine bryllaupet var for systera til ei nabodame, det andre vart eg i grunnen berre henta inn til. Og det fortsette neste kveld, då kledde dei meg opp i glitrande polyesterkjole og tung arabisk sminke og grueleg sterk parfyme spraya dei i armholene på meg, den går visst ikkje vekk. Eg er blitt ein slags bryllaups-hit. Og ikkje minst, eg har hamna på bilete, og video! Som blir sendt på eigne bryllaups-tv-kanalar på zanzibar.

Bryllupa er mykje meir effektive enn norske, varer i kanskje 3-4 timar. Men det går som sagt gjerne over fleire kveldar, og med åtskilde festar for kvinner/menn. To av kveldane sat me på matter på golvet. Men når som helst kan ein bli med i taarabdansen, til levande musikk og sang, taarab. Alle får utdelt pakker med god mat. I 23-tida kjem brura og brudgomen, går saaakte opp på eit podium, for fotografering. I bryllaup nr 2 kom det to dansande jenter inn fyrst, dei hadde ein koreografi på vegen inn og fram til scena. Og so kom stjerna: ei kanskje 4 år gamal jente, kledd i ein liten kjole, kvite knestrømper og tung sminke. Ho dansa ein dans opp golvet som ville fått Britney og Beyoncè til å framstå som nonner. Eg vart veldig usikker på både etikk og estetikk, men la gå. Det går på kvoten for kulturforskjellar. So kom brudeparet, flotte, eg har diverre ikkje bilete.

I kveld er det nyttårsafta også her (tenk), og me skal feire den med fyrst middag på Livingstone, so fer me i ein liten båt ut til ein sandbanke midt i havet.

Godt nyttår alle saman!

Comments (1) »

plomer i hardanger

Det er ikkje verst å komme her midt i plomesesongen! Over alt sel dei no raude, saftige plomer, frå vogner på gata.

Endeleg er det helg, det er godt etter ei faktisk fullpakka veke. Eg som trudde eg skulle «feriere» so smått fyrste tida her, men nei. Det er beinhardt å lære swahili på rekordtid. Og so klart lærer eg ikkje swahili på rekordtid, det må få tid til å synke inn. Ei dame gav meg eit råd: eg burde bruke ein time kvar dag på å leike med ungane i gata, for dei er det lettast å lære av, dei snakkar i korte, klare setningar.

I tillegg spring eg mellom dei fleste kontor i byen.

Til ei kvar tid er det forskarar på Zanzibar, anten mange eller få. Det kan vere innan antropologi, historie, geografi, etc. I går var eg på eit foredrag med ein forskar frå Utah, han forskar på landskap. Der kom fleire av Forskarane som er her, og etterpå gjekk me Forskarane ut og åt middag saman. Dei var eldre enn meg  og underviser på ulike universitet, alle i USA. Likevel, no er eg ei av Forskarane(researchers, det blir litt annleis på engelsk).

De som steiker julekaker, eller er kanskje alle kakene i boks allereie? Det gjeld gjerne gløgg òg. Og appelsin-adventskalendar: Neste gong de står med nellikpakka framfor dykk, anten spikar eller pulver, kan de sende ein tanke til Zanzibar. 90% av all nellik (cloves) i sal kjem frå Zanzibar (hovudsakleg Pemba, nordøya)!

God helg!

Comments (4) »

Temperatur

I dag var det rundt 30 grader i Steinbyen. Svalt, med andre ord. Eller kanskje ikkje svalt eigentleg, men meir behageleg enn dei siste dagane.

Her på Livingstone Cafe er det i alle fall svalt og fint, og nordmenn eg kjenner sovidt frå før. Me planlegg jula, den blir truleg feira på austkysten, Bjewuu. So bra at me har ein plan og at det til og med kanskje er ein god ein! Og presidentdottera var nett innom.

Det er mykje å fortelje, frå dagen og frå øya. I dag: nasjonalarkiva, ordna med forskingsløyve. Den fyrste personen ein møter på kontora her er ALLTID uengasjert og ber deg kome att ein annan dag. Men so gjeld det å vere umuleg tilbake, so får ein alltids kome vidare til neste person, som er venleg og pratande. I dag har eg også byrja på swahilikurs med den svært dyktige Muhammed Said. Utruleg mykje lærdom på to fullpakka timar, men han er overraskande god å lære ifrå seg. Om eg er like flink å lære som han er til å lære frå seg, kan eg faktisk ende opp med å snakke swahili.

Anna nytt frå øya: -dei fleste bankane i byen var tome for dollar i dag, og vekslebyråa òg. Det er bra eg har vore her før, so eg ikkje dett av pinnen av slikt.

-det luktar mykje! som sist, eg hugsar det. Anten luktar det godt..eller ikkje so godt. Plutseleg er der ei sky av kongerøykjelse, ein annan stad nesten same, men litt annan nyanse. Oud, heiter vel nokon av desse parfymane/røykelsane. Og kvinnene òg, går med ei sky av røykelse etter seg. Merk at dette er ei byfenomen, til kvardags. Også er det då markedet, Darajani, der ferskt kjøt og blod i varmegrader og sol gir ei anna lukt. Direkte vond er den ikkje, men intens. Ikkje heilt det same som å gå forbi hyller med plastpakka kjøt frå Gilde.

Nyhende ja, det er mykje ufjelt å lese om i avisene heime, eigentleg. Fyrst drapet på Eid, so brannen i Urtegata, so brannen på Herøy, var det det? og eit nytt drap i bodø. Eg oppfordrar alle i heimlandet om å vere snille med kvarandre og blås ut julelysa!

Comments (1) »

Det er varmare her, faktisk

Takk for alle lykkeynskje! Det er gledeleg. Ingen skal påstå at det er behageleg å reise i langt, utan å få sove. Eller at det umiddelbart er fryd og hei og hå og vere her, heller enn heime. Eg likte å gå på ski og å isklatre og at det var kaldt ute og trygt inne. Her er det gudsjammerleg heitt ute (40 grader i dag, bikini ville vere formastelse), og eg er på eiga hand.

Me er vel til sjuande og sist vanedyr, og det å måtte gi slepp på vaner er hardt, anten det er klesdrakt, temperatur, eller folka rundt meg. Ironisk nok blir det garantert same kula hin vegen, heimattekomi. No har eg vore her i nokre dagar, og er ganske tilpassa. Heten klarer eg fint, det gjeld berre å gå seinare. Takk og lov for at eg kjenner folk her allereie! Mange har vore til stor hjelp allereie! 

Angåande feltarbeidet mitt ser det lyst ut. Eg har fått gjort overraskande mykje allereie, og fått mykje informasjon. Mellom anna har eg no truleg to kontaktar i landbruksdepartementet, frå Pemba, nordøya. Eg heller mot å konsentrere meg om Pemba, og grunnen er kyr. Eg har fått vite at det er 3 typar kyr på Zanzibar, den typiske afrikanske, med pukkel, ei fastlandskyr, og ei importert, liknande NRF. På Pemba var der ein finsk utviklingsprosjekt ein gong på 80-talet, der desse mjølkekyrne vart importert og ein landsby vart gitt opplæring i fôring, medisinering, etc. Dei treng betydeleg større ressursar samanlikna med dei andre kyrerasane. Eg har lyst til å oppsøkje gardar med desse kyrne, dei er blitt distribuert over øya, også finne korleis det har gått.

I dag har eg vore innom eg-veit-ikkje-kor-mange-kontor, menn over alt. I byrjinga er dei alvorlege og skeptiske, men det er berre slik det er, til dei ikkje gidd meir, og smiler og ler.

I morgon byrjar eg å lære swahili.

Eg bur forresten på Flamingo House, og har treft mykje løgne og kjekke folk. Ein japanar som er frivillig barneskulelærar langt inni høglandet i tanzania, nær grensa til Malawi. Ingen straum i landsbyen, og ein dag var det ein skorpion i huset hans. Også to danskar har eg møtt, utviklingsgeografar, dei skal gjere feltarbeid til mars, kanskje me skal feire jul saman. Og ei finsk og ei tysk har eg òg møtt. I kveld skal eg ete middag med Hajj, lokal forskingsassistent, og Chris, ein som forskar på landskap og folkeflytting.

Eg må også nemne kor utruleg artig det er at so mange kjenner meg att her. Til og med skomakaren! Dei spør kvar eg har vore so lenge.

Konklusjonen på fyrste blogginnlegg etter ankomst Zanzibar: So Far – So Good.

Leave a comment »

No skal også eg blogge..

..men ikkje på måfå. Det har seg slik at eg reiser tilbake til Zanzibar, for sosialantropologisk feltarbeid i 7 månader. Anten de er familie, slekt, vener og sambygdingar, Husittar, studentar, antropologar eller berre snubla over sida – velkomne skal de vere til å følje med på reisa.

Målet for feltarbeidet er å kunne seie noko om zanzibarske bønders motiv for driftsendringar.

«Måtte du reise til Zanzibar for å studere det då, kunne du ikkje studert oss jostedøler??»

Comments (4) »